معاويه با منطق زور براى پسرش يزيد بيعت گرفت ؛ چنان كه همه به اين موضوع اعتراف دارند . از جمله صاحب خطط الشام مىگويد : معاويه به طور پنهانى به حاكمان شهرها اشاره كرد كه هيئتهايى را نزد وى بفرستند و سپردن ولايت عهدى را به يزيد در چشم او نيك جلوه دهند . به اين ترتيب بيشتر مردم در حالى كه در مسجد پيامبر ، شمشيرها بر سر اصحاب رسول خدا ( ص ) كشيده بود ، با او بيعت كردند . به اين ترتيب معاويه خلافت را از مسيرش منحرف كرد و به صورت حكومت پادشاهى در آورد كه پدر آن را براى پسرش و يا هر كس ديگر از نزديكانش كه شايسته بداند ، به ارث مىگذارد يا چنان كه گفته‌اند كسرىگونه و قيصرمآبانه قرار داد . « 1 » سيره نويسان از حسن بصرى نقل كرده‌اند كه گفت : معاويه آنقدر بدى داشت كه اگر برخى از آنها به اهل زمين مىرسيد ، آنان را بس بود . دست يازيدن او بر كار خلافت و غصب آن بدون مشورت با مسلمانان ، انتساب زياد به پدرش ، قتل حجر بن عدى و يارانش و گماردن كسى چون يزيد بر مردم‌از جملهء آنها بود . « 2 » يزيد كيست ؟ يزيد بن معاوية بن ابى سفيان بن حرب بن اميّة بن عبد شمس بن عبد مناف ، مادرش ميسون ، دختر بجدل بن دلجة بن قنافة ، يكى از بنى حارثة بن جناب است . وى در سال 25 ه به دنيا آمد . او گندمگون ، روىگرد و شكم‌باريك بود . سياه چشم بود ، در چهره‌اش آثار آبله نمايان بود و محاسنى تُنك داشت . « 3 » بىبند و بارى يزيد بلاذرى گويد : مدائنى ، هيثم و ديگران گفته‌اند : يزيد بن معاويه بوزينه‌اى داشت كه آن را در حضور خويش نگه مىداشت و به او اباقيس لقب داده بود . او مىگفت : اين يكى از

--> ( 1 ) . خطط الشام ، ج 1 ، ص 109 . ( 2 ) . تذكرة الخواص ، ص 286 . ( 3 ) . العقد الفريد ، ج 5 ، ص 124 ؛ الجوهر الثمين ، ص 80 ؛ التنبيه و الاشراف ، ص 264 .